Ewelina Dobroń-Wylężek

Ewelina Dobroń-Wylężek jest artystą plastykiem i historykiem sztuki. W 2010 roku ukończyła historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, a w 2022 roku uzyskała stopień doktora w dziedzinie sztuki, w dyscyplinie sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki. Jest wykładowcą akademickim w Akademii Śląskiej w Katowicach, gdzie prowadzi zajęcia z historii sztuki i problemów sztuki współczesnej.
W jej twórczości spotykają się dwie perspektywy — historyka sztuki i artysty plastyka. Wiedza o historii malarstwa, architekturze i kulturze nie pozostaje obok obrazu. Zostaje przetworzona i przełożona na język malarski.
Ta przemiana nie zachodzi nagle. Droga artystyczna Dobroń-Wylężek prowadziła od obrazowania bardziej przedstawiającego ku stopniowemu rozluźnianiu formy. Ważnym momentem stało się odejście od roli malarza-odtwórcy i skierowanie uwagi ku temu, co w obrazie nie wynika już z samej obserwacji, lecz z pamięci o niej. W jednym ze swoich wcześniejszych tekstów określała ten proces jako przejście od wiedzy i realistycznego cytatu ku „szukaniu wrażenia w sztuce”.
Punktem wyjścia pozostają często miejsca rzeczywiste — włoskie miasta, dawna architektura, kopuły i minarety, krajobraz Południa oraz doświadczenia podróży. Nie chodzi jednak o ich dokumentalne odtworzenie.
Pamięć nie przechowuje rzeczywistości w sposób fotograficzny. Z biegiem czasu realne obrazy tracą ostrość. Jedne elementy zanikają, inne zostają przesunięte, zdeformowane albo nieproporcjonalnie wzmocnione. Stopniowo zasnuwa je swoista mgła czasu.
Dlatego światło i mgła nie są tu wyłącznie elementami pejzażu. Prowadzą do miejsca, w którym rzeczywistość pozostaje jeszcze obecna, ale przestaje być jednoznaczna. Właśnie tam pojawia się granica rozpoznawalności i niedopowiedzenia — jeden z najważniejszych obszarów obecnej twórczości Dobroń-Wylężek.
Pytanie nie brzmi już więc: „Jak wyglądało to miejsce?”, lecz: „Co z niego pozostało w pamięci?”
Podróż nie jest w tym malarstwie dokumentacją odwiedzonego miejsca. Jest początkiem procesu, który trwa długo po powrocie. Rzeczywistość zostaje zapamiętana, odłożona w czasie, przefiltrowana przez wiedzę i doświadczenie, a następnie ponownie zbudowana na płótnie. Miejsce realne i miejsce pamiętane zaczynają istnieć równolegle.
Z tego obszaru wyrósł cykl doktorski Podróż – światło – mgła, a jego dalszym rozwinięciem stały się wątki Italia Mentale, Roma Sparita oraz Echa Orientu. Łączy je zainteresowanie pamięcią miejsca, architekturą, światłem i tym, co pozostaje z rzeczywistego doświadczenia po czasie.
Malarstwo pozostaje dla Dobroń-Wylężek procesem poszukiwania — sposobem budowania własnego języka pomiędzy doświadczeniem sztuki dawnej a współczesnym obrazem, pomiędzy obserwacją a pamięcią, tym, co rzeczywiste, i tym, co po czasie zachowuje wyobraźnia.
Dobroń-Wylężek jest członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków.
Jej dorobek obejmuje wystawy indywidualne i udział w prezentacjach zbiorowych w Polsce i za granicą. Prace Dobroń-Wylężek znajdują się w kolekcjach prywatnych w kraju i poza jego granicami.
„Między tym, co widziane, a tym, co zapamiętane, zaczyna się obraz.”
TWOJASZTUKA.PL — HISTORIA
Malarstwo było naturalną częścią domu, w którym dorastała Ewelina Dobroń-Wylężek. Jej ojciec, artysta plastyk Stefan Dobroń, od ponad pięćdziesięciu lat zajmuje się malarstwem. Pracownia, obrazy, materiały malarskie i rozmowy o sztuce od początku należały więc do jej codziennego otoczenia. W swoich wcześniejszych tekstach Dobroń-Wylężek wspomina czas spędzany w pracowni ojca jako jedno ze źródeł wyboru własnej drogi artystycznej.
Nie oznaczało to jednak podążania tą samą drogą. Od początku każde z nich rozwijało własny język malarski i własny sposób patrzenia na obraz. Wspólnym obszarem pozostawała rozmowa o sztuce — wymiana doświadczeń, uwag i poglądów na temat malarstwa, która trwa do dziś.
Kiedy w 2006 roku powstała TwojaSztuka.pl, projekt był tworzony wspólnie przez Stefana Dobronia i Ewelinę Dobroń-Wylężek. Znak graficzny TwojaSztuka.pl, zaprojektowany przez Stefana Dobronia, pozostaje częścią identyfikacji strony.
Obecnie TwojaSztuka.pl prezentuje twórczość Eweliny Dobroń-Wylężek. Rodzinny początek projektu oraz trwająca do dziś artystyczna relacja ojca i córki pozostają ważną częścią jego historii.